تومور عصب شنوایی یا نوروم آکوستیک (Acoustic Neuroma) یکی از اختلالات نسبتاً نادر سیستم شنوایی است که از عصب تعادل و شنوایی در گوش داخلی منشأ می‌گیرد. این تومور معمولاً خوش‌خیم است، اما در صورت رشد می‌تواند روی عصب شنوایی، تعادل و حتی ساختارهای مجاور مغز فشار وارد کند.

بسیاری از افراد در مراحل اولیه متوجه این بیماری نمی‌شوند، زیرا علائمی مانند کاهش تدریجی شنوایی، وزوز گوش یا اختلال در تعادل به‌تدریج ظاهر می‌شوند و ممکن است با مشکلات شنوایی دیگر اشتباه گرفته شوند. آشنایی با علائم، روش‌های تشخیص و گزینه‌های درمانی تومور عصب شنوایی می‌تواند به تشخیص زودهنگام و مدیریت بهتر این بیماری کمک کند. در این مقاله به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که تومور عصب شنوایی چیست، چه علائمی دارد و چه روش‌هایی برای درمان و کنترل آن وجود دارد.

تومور عصب شنوایی چیست؟

بیماری نوروم آکوستیک ( Acoustic neuroma ) چیست؟نوروم ( neuroma ) به توموری گفته می شود که از یک عصب رشد می کند و یا تا اندازه زیاد، از سلول های عصبی و رشته های عصبی ساخته می شود. نوروم آکوستیک ( تومور عصبی شنوایی ، Acoustic neroma ) که به آن شوانوم دهلیزی ( vestibular schwanoma ) هم گفته می شود، تومور غیر بدخیم عصب شماره 8 مغزی است و اکثراً از سلول های پوشاننده غلاف میلین عصب ( سلول های شوان) عصب دهلیزی تحتانی منشاء می گیرد ولی گاهی منشاء آن لابیرنت است. 

تومور عصبی شنوایی چیست؟

تومور عصب شنوایی حدود 6% از تومور های داخل جمجمه، حدود 30% از تومورهای ساقه مغز و حدود 85% از تومور های زاویه بین مخچه و پونز (پل مغز) را تشکیل می دهد. تومور عصبی شنوایی (نوروم آکوستیک) بیشتر در بزرگسالان دیده می شود و در کودکان بسیار ناشایع است.علایم و نشانه های تومور عصبی شنوایی (نوروم آکوستیک) کاهش شنوایی شایع ترین نشانه است وبیشتر، نوع کم شنوایی حسی عصبی در آن دیده می شود.

وزوز گوش بسیار شایع است و معمولاً به صورت یک طرفه ایجاد می شود. سرگیجه در بیماری تومور عصبی شنوایی شایع نیست ولی در بعضی از بیماران وجود دارد. در تومورهای کوچک تر، سرگیجه دیده می شود.  به گزارش آسان طب،حدود 70% از بیماران دارای تومورهای بزرگ دچار احساس نامتعادل بودن ( نه سرگیجه واقعی) هستند. اختلالات عصبی صورت فقط در تومورهای بزرگ دیده می شوند.

تومور عصبی شنوایی تشخیص نوروم آکوستیک (تومور عصبی شنوایی ) اُدیومتری (شنوایی سنجی) مفیدترین آزمایش تشخیص تومور عصبی شنوایی (نوروم آکوستیک) است. آزمایش ABR که عصب گوش را بررسی می کند ام.آر.آی (MRI) به تأئید تشخیص کمک می کند.

الکترو نیستاگموگرافی اغلب غیر طبیعی است و برای بررسی سرگیجه بکار می رود.   حدوداً در 50 درصد بیماران، آزمایش VNG غیر طبیعی توام با کاهش (فقدان) یک طرفه در آزمایش کالریک وجود دارد. گاهی تومور عصبی شنوایی (نوروم آکوستیک) در جریان انجام اسکن یا MRI برای یافتن علت بیماری دیگر ( مثل سردرد میگرنی) به طور اتفاقی تشخیص داده می شود.

درمان تومور عصب شنوایی ( تومور عصب شنوایی (نوروم آکوستیک)سه گزینه مشخص برای درمان تومور عصبی شنوایی (نوروم آکوستیک) وجود دارد: درمان طبیعی تومور عصب شنوایی یا « انتظار و مشاهده » (درمان محافظه کارانه یا نگه دارنده )

عمل جراحی برای خارج کردن تومور

استفاده از « چاقوی گاما » ( gamma – knife )، عبارت است از تاباندن پرتوی گاما به تومور، بدون عمل جراحی و در مواردی اضطراری، هنگام بالا بودن خطر جراحی به کار می رود) و یا استفاده از «رادیو تراپی استریوتاکتیک» ( که عبارت است از تاباندن پرتوهای گاما و از نظر کلی شبیه روش چاقوی گاما است).

عوارض عمل جراحی نوروم آکوستیک

• خطر مرگ ( 5/0 تا 2 درصد)
• سکته مغزی ( نادر)
• آسیب دیدگی مخچه، پل مغزی و بخش گیجگاهی مغز ( نادر)
• نشت مایع مغزی نخاعی ( در 5 تا 15 درصد بیماران)
• مننژیت ( 2 تا 10 درصد)
• ضعف عضلات صورت
• کاهش شنوایی ( بلافاصله بعد از عمل)
• سردرد ( 10 تا 34 درصد)
• عدم تعادل

حال بعد از عمل جراحی یا کم شنوایی ایجاد می شود یا کلا فرد ناشنوا می شود.در صورت کم شنوایی جزئی استفاده از سمعک بهترین راه حل است.  سمعک در انواع داخل گوشی و پشت گوشی و در انواع تکنولوژی دیجیتال و هوشمند وجود دارد. جدیدترین نوع سمعک ها سمعک های نامرئی هستند. 

سمعک ها بر اساس تکنولوژی به ۴ دسته تقسیم می شوند:

• سمعک های آنالوگ
• سمعک های قابل برنامه ریزی
• سمعک های دیجیتالی
• سمعک های هوشمند

دو رده اول در حال حاضر تولید نمی شوند و کیفیت صدای این سمعک ها مطلوب نمی باشد.  اما دو رده دیگر بسیار صدای واضح و صافی را برای بیماران کم شنوا فراهم می کنند. سمعک های دیجیتالی و هوشمند قابلیت اتصال با بلوتوث و وایرلس را دارند و بیمار می تواند به راحتی صدای تلفن و تلویزیون را بشنود و می تواند از طریق تلفن همراه خود صدای سمعک را کم و زیاد و حتی برنامه ها را تغییر دهند.   

در صورت کم شنوایی شدید (ناشنوایی) استفاده از سمعک های قابل کاشت باها (BAHA)، کاشت حلزون شنوایی یا سمعک های کراس CROS بهترین گزینه برای حل مشکل درک گفتار و جهت یابی در بیماران با برداشت عصب آکوستیک (عصب گوش) می باشد.

کم شنوایی ناشی از سن یا پیرگوشی کلینیک شنوایی و سمعک نجوا ایرانیان بهترین خدمات را برای شما بیماران بزرگوار ارائه می نماید.

جمع‌بندی

تومور عصب شنوایی اگرچه اغلب خوش‌خیم و با رشد آهسته است، اما در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند باعث مشکلاتی مانند کاهش شنوایی، اختلال تعادل و فشار بر ساختارهای عصبی شود. توجه به علائمی مانند کم‌شنوایی یک‌طرفه، وزوز گوش و سرگیجه‌های مداوم می‌تواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام داشته باشد.

امروزه با پیشرفت روش‌های تصویربرداری و درمانی، پزشکان می‌توانند این تومور را با روش‌هایی مانند پایش دوره‌ای، جراحی یا رادیوسرجری مدیریت کنند. در بسیاری از موارد نیز برای بهبود کیفیت زندگی بیماران، استفاده از سمعک‌های مناسب یا تجهیزات کمک‌شنوایی توصیه می‌شود. اگر علائم مشکوک در شنوایی یا تعادل خود دارید، مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی و انجام بررسی‌های دقیق بهترین راه برای جلوگیری از پیشرفت این عارضه است.

سوالات متداول درباره تومور عصب شنوایی

1. تومور عصب شنوایی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

تومور عصب شنوایی که با نام نوروم آکوستیک نیز شناخته می‌شود، نوعی تومور معمولاً خوش‌خیم است که روی عصب شنوایی و تعادل در گوش داخلی رشد می‌کند. این تومور اغلب از سلول‌های محافظ اطراف عصب به نام سلول‌های شوان به وجود می‌آید و به‌تدریج بزرگ می‌شود.

---

2. شایع‌ترین علامت تومور عصب شنوایی چیست؟

رایج‌ترین نشانه این بیماری کاهش شنوایی تدریجی در یک گوش است. این کم‌شنوایی معمولاً به‌صورت حسی‌عصبی بروز می‌کند و ممکن است در ابتدا خفیف باشد و به‌مرور زمان شدیدتر شود.

---

3. آیا وزوز گوش می‌تواند نشانه تومور عصب شنوایی باشد؟

بله، وزوز گوش یکی از علائم نسبتاً شایع این تومور است. بسیاری از بیماران صدایی مانند زنگ، سوت یا همهمه را در یک گوش تجربه می‌کنند که ممکن است همراه با کاهش شنوایی باشد.

---

4. آیا تومور عصب شنوایی باعث سرگیجه می‌شود؟

در برخی افراد ممکن است مشکلات تعادلی یا احساس عدم تعادل ایجاد شود، اما سرگیجه شدید همیشه دیده نمی‌شود. در بسیاری از موارد بیماران بیشتر احساس ناپایداری هنگام راه رفتن دارند تا سرگیجه واقعی.

---

5. تومور عصب شنوایی بیشتر در چه افرادی دیده می‌شود؟

این تومور بیشتر در بزرگسالان مشاهده می‌شود و در کودکان بسیار نادر است. معمولاً در سنین میانسالی تشخیص داده می‌شود.

---

6. چگونه تومور عصب شنوایی تشخیص داده می‌شود؟

پزشکان برای تشخیص این بیماری از روش‌هایی مانند شنوایی‌سنجی (ادیومتری)، تست ABR برای بررسی عملکرد عصب شنوایی و تصویربرداری MRI استفاده می‌کنند. MRI دقیق‌ترین روش برای تأیید وجود تومور است.

---

7. آیا ممکن است تومور عصب شنوایی به‌طور اتفاقی تشخیص داده شود؟

بله، در برخی موارد این تومور هنگام انجام MRI یا اسکن برای بررسی مشکلات دیگری مانند سردرد یا میگرن به‌صورت اتفاقی کشف می‌شود.

---

8. چه روش‌هایی برای درمان تومور عصب شنوایی وجود دارد؟

بسته به اندازه تومور و وضعیت بیمار، درمان می‌تواند شامل پایش و بررسی دوره‌ای، جراحی برای برداشتن تومور یا روش‌های رادیوسرجری مانند گاما نایف باشد که بدون جراحی انجام می‌شود.

---

9. آیا بعد از درمان ممکن است شنوایی کاهش پیدا کند؟

در بعضی از بیماران پس از جراحی یا درمان، کاهش شنوایی یا حتی ناشنوایی در گوش درگیر ایجاد می‌شود. در این شرایط استفاده از سمعک یا سایر تجهیزات کمک‌شنوایی می‌تواند به بهبود ارتباط و درک گفتار کمک کند.

---

10. چه نوع سمعکی برای کم‌شنوایی ناشی از تومور عصب شنوایی مناسب است؟

نوع سمعک به میزان کم‌شنوایی بستگی دارد. در موارد خفیف تا متوسط معمولاً سمعک‌های دیجیتال یا هوشمند استفاده می‌شود، اما در کم‌شنوایی شدید ممکن است گزینه‌هایی مانند سمعک‌های کراس (CROS)، سیستم BAHA یا کاشت حلزون شنوایی پیشنهاد شود.

جهت مشاوره رايگان مي توانيد متخصصین کلینیک شنوایی نجوا تماس حاصل فرماييد.

02188343584

09109259377

02188828999

02188860666