پیرگوشی یکی از شایعترین انواع کمشنوایی است که معمولاً بهتدریج و با افزایش سن اتفاق میافتد. بسیاری از افراد در ابتدا متوجه کاهش شنوایی خود نمیشوند، اما کمکم شنیدن صدای اطرافیان، دنبال کردن مکالمه در جمع، فهمیدن صحبتها در محیطهای شلوغ یا شنیدن صداهای زیر برایشان سختتر میشود. این مشکل فقط به گوش مربوط نیست؛ پیرگوشی میتواند روی ارتباطات روزمره، کیفیت زندگی، اعتمادبهنفس و حتی سلامت روان فرد تأثیر بگذارد.
خبر خوب این است که پیرگوشی قابل مدیریت است و با تشخیص بهموقع، انتخاب روش درمان مناسب و استفاده از راهکارهایی مثل سمعک، توانبخشی شنوایی و مراقبتهای تخصصی میتوان تا حد زیادی کیفیت شنیدن را بهبود داد. در این مقاله بررسی میکنیم پیرگوشی چیست، چه علائمی دارد، چرا ایجاد میشود، چه زمانی باید به متخصص شنوایی مراجعه کرد و بهترین روشهای درمان پیرگوشی کداماند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان احساس میکنید شنواییتان نسبت به گذشته ضعیفتر شده، مطالعه این راهنما میتواند به شما کمک کند تصمیم درستتری برای حفظ شنوایی و بهبود ارتباطات روزمره بگیرید.

با افزايش سن فرد کل اعضاي بدن انسان طبق برنامه از پيش تعيين شده شروع به ضعيف شدن و تنزل مي کند. اگر نگاهي به اطرافيان خود بيندازم در پدربزرگ و مادر بزرگ هايمان مي بينيم چشم هايشان ديگر خوب نمي بيند و از عينک استفاده مي کنند. پوست آنها چروک شده، حجم عضلاتشان کاهش يافته و استخوان بندي بدنشان همچون دوران جواني نيست و خم شده اند. گوش هر انساني هم از اين رويداد طبيعي در امان نيست و به مرور شروع به ضعيف شدن مي شود.
با افزايش سن و بخصوص بعد از سن 50 سالگي کم کم فرد صداهاي آهسته و پچ پچ مانند را کمتر مي شنود و در درک جملات بخصوص در مکان هاي شلوغ يا جاهايي که چند نفر باهم حرف مي زنند دچار مشکل مي شوند.
کم شنوايي از فرکانس هاي بالا شروع مي شود به همين دليل تمامي افراد مسن کم شنوا بيان مي کنند صدا را مي شنوم ولي مفهوم نيست يا مي گويند: صدا را مي شنوم ولي تشخيص نمي دم چه مي گويند. با افزايش کم شنوايي و درگير شدن فرکانس هاي بم ديگر فرد سالمند قادر به شنيدن صدا هم نخواهد بود و فقط با صداي بلند مي تواند بشنود.
همچنين براي آنکه صداي خود را بشنود مجبور است با صداي بلند حرف بزند.با افزايش بيشتر سن ميزان اين کم شنوايي بيشتر مي شود و اگر افت شنوايي بيمار به حد ملايم تا متوسط برسد بشدت در شنيدن صداها دچار مشکل خواهد شد و در اين مرحله لازم است براي آنها سمعک هاي هوشمند زير نظر متخصص شنوايي شناسي تجويز گردد.همچنين در تعدادي از افراد سالمند پير گوشي با وزوز گوش شروع مي شود.
در هنگام مراجعه به کلينيک نجوا بيان مي کنند گوش هايمان زنگ ميزند يا گوش هايمان ويز ويز مي کند. در اين حالت با انجام تست هاي مخصوص شنوايي سنجي مشخص مي شود فرد سالمند دچار کم شنوايي شده است و اين کم شنوايي خود سبب ايجاد وزوز گوش شده است.
.jpg)
طبق مطالعات انجام سده عوامل متعددي مي تواند سبب پير گوشي شوند. براي مثال:
حال شايد براي شما سوال ايجاد شود اگر تمامي موارد بالا را رعايت کنيم آيا دچار پيرگوشي مي شويم؟
بله. زيرا هميشه عوامل ژنتيکي يکي از مهمترين علت هاي پير گوشي است.
خير. پيرگوشي و ساير بيماري هايي که در سنين بالا رخ مي دهد براي تمامي افراد سالمند رخ نمي دهد. اما طبق مطالعات مشخص شده است از هر 100 فرد سالمند بالاي 60 سال 76 نفر از آنها مشکل کم شنوايي دارند. همچنين طبق مطالعات از هر 100 سالمند با مشکل کم شنوايي حدود 60 نفر اآنها از وزوز گوش در يک گوش يا دو گوش خود رنج ميبرند.
براي مطالعه بيشتر وزوز به شما توصيه مي کنيم مقاله زير را مطالعه فرماييد:
جددیترین روش های درمان وزوز گوش

بله. طبق شواهد بدست اماده يکي از مهمترين علت هايي که فرد سالمند دچار آلزايمر شده است عدم استفاده از سمعک بوده است. حس شنوايي مهمترين حسي بدن است و ارتباط مستقيمي با حافظه و مسائل شناختي و تجزيه و تحليل دارد. ازاينرو اگر فرد دچار کم شنوايي شود و از سمعک استفاده نکند
.jpg)
پير گوشي يک فرايند از پيش تعيين شده است و به اصطلاح علمي به آن مرگ برنامه ريزي شده سلول ها مي گويند. در افراد سالمند انواع مشکلات بينايي را شاهد هستيم مثل: دور بيني، نزديک بيني، آستيگمات، آب مرواريد و غيره.
.jpg)
خود پير گوشي هم شامل 5 نوع است:
هر کدام از اين پر گوشي هاي ويژگي هاي خاص خود را دارند و علائمي که در فرد سالمند ظاهر مي شود متفاوت است. همچنين نوع در مان آن هم متفاوت است. در زير تمامي انواع پيرگوشي را به طور کامل شر مي دهيم:
در اين نوع پيرگوشي سلولهاي حلزون گوش کم کم ضعيف مي شوند و توانايي دريافت صداهاي ضعيف را از دست مي دهند. اين نوع پيرگوشي شايعترين نوع پيرگوشي است و فرد با استفاده از سمعک براحتي مي تواند صداها را بشنود. همچنين استفاده از سمعک هاي ديجيتال و هوشمند سبب مي شود کم شنوايي فرد سالمند بيشتر نشود. اين نوع از پير گوشي به صورت سريع پيشرف مي کند ازاينرو بايد حتما سريعا فرد سالمند از سمعک ديجيتال هوشمند استفاده کند
اين نوع پير گوشي عصب گوش را درگير مي کند و سبب مي شود عصب گوش نتواند صداهاي حاصله از حلزون را به منطقه مربوط در مغز تحويل دهد. ازاينرو فرد سالمند بشدت دچار مشکل در درک صدا و تشخيص کلمات مي شود. بدترين نوع پير گوشي، پير گوشي عصبي است و استفاده از سمعک تنها سبب مي شود حدود 50 درصد مشکلات شنيدن فرد سالمند بر طرف شود. اين نوع از پير گوشي به صورت سريع پيشرف مي کند ازاينرو بايد حتما سريعا فرد سالمند از سمعک ديجيتال هوشمند استفاده کند.
اين نوع پير گوشي قسمت عروق تغذيه کننده حلزون گوش را درگير مي کند و سبب مي شود که حلزون گوش به طور يک پارچه آسيب ببيند، از اينرو در نوار گوش در تمامي فرکانس ها شاهد يک افت صاف و يک دست هستيم.
در اين نوع از پيرگوشي استفاده از سمعک سبب درک بهتر صدا ها مي شود. اين نوع از پير گوشي به صورت آهسته پيشرف مي کند ازاينرو بايد حتما سريعا فرد سالمند از سمعک ديجيتال هوشمند استفاده کند . همچنين عوامل ژنتيکي و ارثي باعث ايجاد اين نوع پيرگوشي مي شوند.
در اين نوع از پيرگوشي حلزون بافت ها و سلول هاي حلزون گوش ضخيم و سفت مي شوند. ازاينرو سبب مي شود حلزون با صداهاي اهسته ارتعاش ايجاد نکند که اين امر سبب مي شود عصب گوش صداي کمتري دريافت کند و درنهايت سبب مي شود فرد سالمند صدا را ضعيف تر بشنود.
اين نوع از پير گوشي در نوار گوش شيب ملايمي دارد و با استفاده از سمعک مشکل شنيدن صداي فرد سالمند به طور کامل بر طرف مي شود. اين نوع از پير گوشي به صورت آهسته پيشرف مي کند ازاينرو بايد حتما سريعا فرد سالمند از سمعک ديجيتال هوشمند استفاده کند .
در اين نوع پير گوشي شاهد ترکيب 2 نوع از پير گوشي هاي ذکر شده در بالا هستيم. يعني مثلا فرد سالمند هم پيرگوشي متابوليک دارد هم پير گوشي حسي. اين نوع از پير گوشي به صورت سريع پيشرف مي کند ازاينرو بايد حتما سريعا فرد سالمند از سمعک ديجيتال هوشمند استفاده کند .

پير گوشي اتفاقي است که خود را در دو گوش نشان مي دهد. اما هميشه به اين صورت نخواهد بود که کم شنوايي دو گوش دقيقا شبيه هم باشند. براي مثل در يک فرد سالمند که راننده تاکسي است شاهد پير گوشي هستيم اما ميزان کم شنوايي در گوش چپ بيشتر است و علت آن باز گذاشتن شيشه سمت چپ است که سبب مي شود همواره باد با سرعت زياد به گوش برخورد کند.
يا مثلا در فردي گوش راستش در دوران جواني در جبهه به علت انفجار دچار ضربه صوتي شده است و پرده گوشش پاره شده است، که در اين فر سالمند شاهد اين هستيم کم شنوايي در گوش راست از گوش چپ بيشتر است
جلوگيري از پير گوشي:هميشه براي بسياري از انسانها اسن سوال مطرح مي شود چگونه از کم شنوايي و بخصوص پيرگوشي در سنين بالا جلوگيري کنيم.

اگر موارد زير را رعايت نماييد بدون شک احتمال کم شنوايي در سنين بالا بشدت کاهش مي يابد:
.jpg)
تاکنون رمان پزشکي يا دارويي يا جراحي خاصي براي پيرگوشي و ساير کم شنوايي رخ داده شده در حلزون و عصب معرفي نشده است. بهترين راه حل براي درمان کم شنوايي ناشي از پيرگوشي استفاده از سمعک است. سمعک ها در انواع شکل ها و سايزها ساخته مي شوند. هرچه ميزان کم شنوايي فرد سالمند بيشتر شود اندازه سمعک هم بالطبع بزرگ مي شود.کم شنوايي ناشي از پير گوشي شامل چند درجه است:
در افت شنوايي ملايم تا افت شنوايي عميق استفاده از سمعک براحتي مي تواند مشکل شنيدن آنها را برطرف کند اما در افراد ناشنوا بهترين حالت انجام کاشت حلزون است.
پیشنهاد مطالعه :سمعک استخوانی
همانطور که قبلا ذکر شد افراد سالمند دچار پير گوشي دو طرفه مي شوند، يعني گوش چپ و راست درگير مي شود. از اين رو بيماران لازم است حتما از سمعک دو گوشي استفاده کنند. زيرا اگر از يک سمعک استفاده کنند گوش مقابل کلا از صدا محروم مي شود که اين سبب مي شو ميزان پيشرفت کم شنوايي در گوش سريعتر شود.
همچنين استفاده از سمعک تنها در يک گوش سبب مي شود همچنان فرد سالمند در درک صدا بخصوص در محيط هاي شلوغ و پر سر وصدا و محيط هايي که چند نفر با همحرف مي زنند مشکل داشته باشد و حتي در جهت يابي محل صدا هم دچار مشکل شود.
همانطور که قبلا ذکر شد پير گوشي شامل چند نوع بود. در پير گوشي عصبي ترجيح بر اين است از سمعک هاي انالوگ استفاده شود اما در بقيه پيرگوشي ها استفاده از سمعک هاي ديجيتال و هوشمند به شدت توصيه مي شود همواره در کلينيک نجوا افراد سالمند متععدي در طول سال مراجع مي کنند و بسيار مشتاق هستند از سمعک داخل گوشي استفاده کنند.
اما انتخاب نوع سمعک توسط متخصص شنوايي شناسي تعيين مي شود. براي تعيين شکل سمعک چندين عامل مهم را بايد در نظر گرفت که در زير به طور خلاصه آن را شرح داده ايم:
اگر فرد سالمند مي خواهد از سمعک داخل گوشي استفاده کند بايد شرايط زير را داشته باشد:
اما به طور کلي بهترين سمعک براي افراد سالمند سمعک پشت گوشي است زيرا:
توجه: قيمت سمعک داخل گوشي و پشت گوشي در يک رده برابر تفاوتي باهم ندارد. گاها افراد سالمند تصور مي کنند که سمعک داخل گوشي گرانتر است.
در کلينيک شنوايي و سمعک نجوا ساليانه بيش از 1200 سمعک در سال تجويز مي شود که حدود 60 درصد اين تعداد براي افراد سالمند تجويز شده است.خدمات ويژه کلينيک شنوايي و سمعک نجوا براي افراد سالمند بشرح زير است:
پیرگوشی یک روند شایع و تدریجی در سنین بالاتر است، اما نباید آن را بخشی بیاهمیت از سالمندی دانست. کمشنوایی ناشی از افزایش سن اگر بهموقع بررسی و مدیریت نشود، میتواند باعث کاهش ارتباط با اطرافیان، گوشهگیری، خستگی ذهنی و افت کیفیت زندگی شود. به همین دلیل، توجه به علائمی مانند سخت شنیدن مکالمات، زیاد کردن صدای تلویزیون، درخواست مکرر برای تکرار صحبتها یا مشکل در شنیدن صداها در محیطهای شلوغ اهمیت زیادی دارد.
درمان پیرگوشی معمولاً به معنای بازگرداندن کامل شنوایی طبیعی نیست، اما با روشهایی مانند ارزیابی شنوایی، تجویز سمعک مناسب، تنظیم دقیق سمعک، آموزش مهارتهای ارتباطی و پیگیری منظم میتوان عملکرد شنوایی فرد را به شکل قابل توجهی بهتر کرد. هرچه تشخیص پیرگوشی زودتر انجام شود، انتخاب روش درمانی مؤثرتر و سازگاری فرد با سمعک یا سایر راهکارهای کمکشنوایی آسانتر خواهد بود.
اگر احساس میکنید شنوایی شما یا یکی از اعضای خانوادهتان کاهش پیدا کرده، بهتر است موضوع را نادیده نگیرید. مراجعه به متخصص شنواییشناسی و انجام تست شنوایی، اولین قدم برای تشخیص دقیق و انتخاب بهترین درمان پیرگوشی است. با مراقبت درست و استفاده از راهکارهای علمی، میتوان همچنان از مکالمه، ارتباط با خانواده و حضور فعال در زندگی روزمره لذت برد.
پیرگوشی نوعی کمشنوایی تدریجی است که معمولاً در سنین بالاتر رخ میدهد. با افزایش سن، سلولها و ساختارهای گوش داخلی بهتدریج کارایی خود را از دست میدهند و همین موضوع باعث میشود فرد صداها را ضعیفتر یا نامفهومتر بشنود.
از رایجترین علائم میتوان به سخت شنیدن صداهای آهسته، مشکل در درک صحبتها در محیطهای شلوغ، درخواست مکرر برای تکرار حرفها و زیاد کردن صدای تلویزیون یا تلفن همراه اشاره کرد. بسیاری از افراد در ابتدا صدا را میشنوند اما در فهم دقیق کلمات مشکل دارند.
اگرچه این مشکل بیشتر در افراد بالای ۵۰ یا ۶۰ سال دیده میشود، اما در برخی موارد ممکن است افراد جوانتر هم به دلیل عوامل ژنتیکی، قرار گرفتن طولانی در معرض صداهای بلند یا مشکلات پزشکی دچار کاهش شنوایی زودرس شوند.
عواملی مانند قرار گرفتن در محیطهای پر سر و صدا، استفاده طولانی از هدفون با صدای بلند، فشار خون بالا، برخی بیماریهای قلبی یا کلیوی، ضربه به سر و همچنین زمینههای ژنتیکی میتوانند احتمال بروز پیرگوشی را بیشتر کنند.
در بیشتر موارد کاهش شنوایی مرتبط با سن در هر دو گوش دیده میشود، اما شدت آن ممکن است در دو گوش یکسان نباشد. شرایط محیطی، آسیبهای قبلی یا عادات فرد میتواند باعث شود یکی از گوشها بیشتر تحت تأثیر قرار بگیرد.
در برخی افراد، کاهش شنوایی مرتبط با سن با علائمی مانند صدای زنگ یا وزوز در گوش همراه است. این حالت ممکن است به دلیل تغییرات ایجاد شده در سیستم شنوایی رخ دهد و معمولاً با بررسی شنوایی قابل تشخیص است.
جلوگیری کامل از پیرگوشی همیشه ممکن نیست، اما رعایت برخی نکات میتواند خطر آن را کاهش دهد. محافظت از گوش در محیطهای پرصدا، استفاده محدود از هدفون، تغذیه سالم، ورزش منظم و کنترل فشار خون از جمله اقداماتی هستند که به حفظ سلامت شنوایی کمک میکنند.
کاهش شنوایی میتواند ارتباط فرد با محیط اطراف را دشوار کند و در برخی افراد باعث خستگی ذهنی یا کاهش تمرکز شود. به همین دلیل تشخیص زودهنگام و استفاده از روشهای کمکشنوایی میتواند به حفظ عملکرد شناختی کمک کند.
در حال حاضر درمان دارویی یا جراحی مشخصی برای بازگرداندن شنوایی طبیعی در پیرگوشی وجود ندارد. رایجترین روش مدیریت این مشکل استفاده از سمعک مناسب و برنامههای توانبخشی شنوایی است که به بهبود درک صداها کمک میکند.
اگر احساس میکنید شنیدن مکالمات برای شما سخت شده، در محیطهای شلوغ متوجه صحبتها نمیشوید یا صدای تلویزیون را بیشتر از قبل بلند میکنید، بهتر است برای انجام تست شنوایی به متخصص شنواییشناسی مراجعه کنید تا وضعیت شنوایی شما بهطور دقیق بررسی شود.
جهت مشاوره رايگان مي توانيد با شماره زير تماس حاصل فرماييد.
02188343584
09109259377
02188828999
02188860666