تصور کنید بخواهید با یک چشم به تماشای یک منظره کوهستانی بنشینید؛ قطعاً تصویر را می‌بینید، اما عمق، فاصله و شکوه واقعی آن را از دست می‌دهید. شنوایی ما نیز دقیقاً همین‌گونه طراحی شده است. مغز ما برای پردازش دقیق صداها، تشخیص جهت منبع صوت و حذف نویزهای مزاحم در محیط‌های شلوغ، به اطلاعاتی نیاز دارد که از هر دو گوش دریافت می‌شوند.

وقتی صحبت از سمعک دو گوشی در مقابل تک گوشی می‌شود، سوال اصلی این نیست که «آیا صدا را می‌شنوم؟» بلکه این است که:

• آیا می‌توانم در یک مهمانی شلوغ، صدای عزیزانم را از میان همهمه تشخیص دهم؟

• آیا مغز من برای شنیدن یک مکالمه ساده، بیش از حد خسته می‌شود؟

• و مهم‌تر از همه، آیا محروم کردن یکی از گوش‌ها از صدا، باعث تنبلی و افت تدریجی توانایی درک گفتار در آن سمت نمی‌شود؟

در این مقاله، فارغ از شعارهای تبلیغاتی، به بررسی علمی و کاربردی این موضوع می‌پردازیم تا متوجه شوید کدام انتخاب، توازن و آرامش را دوباره به دنیای شنیداری شما بازمی‌گرداند.

سمعک دو گوشی چیست و چرا باید مورد استفاده قرار گیرد؟ 

  سیستم شنوایی انسان براساس شنیدن دو گوشی خلق شده است. از این رو از زمان تولد دو گوش انسان ها صدا را دریافت می کنند و به مغز ارسال می کنند. زمانی که صدا از دو گوش به مناطق بالاتر ارسال می شود به دلیل اینکه ورودی شنوایی دو گوش مشترک یا شبیه به یکدیگر می باشد، سیستم شنوایی مرکزی بخش های شبیه به هم(گفتار یا اطلاعات مهم کلامی) را تقویت می کند و بخش های اضافی یا گذرا را حذف می کند.

از دیگر عملکرد و مزایای شنوایی دو گوشی (سمعک دو گوشی) 

انسان: درک گفتار در محیط های شلوغ و پر سرو صدا ، بهبود گفتار در فواصل دور، افزایش صدای تلویزیون، افزایش صداهای ضعیف و جهت یابی و مکان یابی صدا نیز تقویت می شود. همچنین طبق گفته بیماران راحتی در شنیدن صدا، تحمل بهتر سمعک و افزایش کیفیت گفتار نیز مشاهده می شود.  حال اگر کم شنوایی اتفاق بیفتد بسته به میزان کم شنوایی، نوع کم شنوایی، درگیری یک طرفه یا دوطرفه کم شنوایی درک صدا و گفتار متاثر می شود. 

 

در این حالت مغز برای جبران کم شنوایی از جبران مرکزی(افزایش فعالیت مغز جهت درک بهتر صدا) استفاده می کند که در اوایل تا حدودی در درک بهتر کمک می کند اما بعد از مدتی به دلیل عدم تحریک مناسب و کافی مشکلات شنوایی بیشتر می شود و حتی امکان ایجاد کم شنوایی بیشتر، ایجاد وزوز گوش و ... برای بیمار ایجاد شود.  

پیشنهاد مطالعه : کوچکترین سمعک دنیا

 

از علائم افراد کم شنوا می توان به:

• حرف زدن یا صدای بلند
• افزایش صدای تلویزیون
• مشکل در حرف زدن با تلفن
• مشکل در درک صدا در محیط شلوغ
• عدم وضوح کلمات
• درک گفتار به سختی
• استفاده از لب خوانی

  حال در این شرایط باید بلافاصله به متخصص شنوایی شناس مراجه کنند و بعد از تائید کم شنوایی سمعک تجویز شود. 

 

حال اگر بیماران کم شنوا از سمعک استفاده نکنند چه مشکلی پیش می آید؟

همچون بیمارانی که مشکل بینایی دارند و از عینک استفاده می کنند اگر از آنها بپرسید چرا از عینک استفاده می کنند؟ تمامی آنها می گویند عینک سبب بهتر دیدن می شود و اگر از عینک استفاده نکنند درجه چشم آنها بدتر می شود دقیقا در کم شنوایی نیز هم چین قانونی وجود دارد زیرا اگر بیماران کم شنوا از سمعک استفاده کنند به مرور میزان کم شنوایی آنها بیشتر می شود و حتی با سمعک هم به درک مطلوب نمی رسد. 

 

چرا باید از سمعک دو گوشی استفاده کرد؟

با نگاهی ساده به سیستم خلقت گوش انسان میتوان فهمید که شنوایی انسان وقتی بیشترین دقت و حساسیت را دارد که از طریق دو گوش بشنود ازاینرو با کنار گذاشتن هرگونه نگاه منفی به سمعک از دو گوش خود استفاده کنید و لذت خوب شنیدن را تجربه کنید.

پیشنهاد مطالعه : بهترین سمعک دنیا

 

در زیر نمونه ای از مزایای سمعک دو گوشی به شرح زیر است:

• درک بهتر صدا و وضوح بالاتر صدا
• درک بهتر صدا های ضعیف
• درک بهتر صدا در محیط های شلوغ و پرسر و صدا
• درک بهتر در صداهای فواصل دور
• جهت یابی و مکان یابی بهتر
• افزایش کیفیت زندگی
• افزایش اعتماد بنفس و انگیزه
• کاهش استرس و اضطراب
• رشد سریعتر گفتار و زبان در کودکان
• تمرکز بیشتر و کاهش استرس بر چشمان بیماران کم شنوا

توجه:دقت کنید که بیماران کم شنوا برای جبران درک صدا از چشمان خود کمک می کنند که لب خوانی کنند. وقتی سمعک دو گوشی باشد چون صدا بلندتر و واضح تر می شود از چشم هایشان کمتر استفاده می کنند و این امر سبب کاهش استرس، افزایش تمرکز و کاهش خستگی چشم هایشان می شود.   

در سمعک های جدید به علت سیستم های وایرلس و ارتباط دوگوشی سمعک ها با یکدیگر اطلاعات دو گوش را تبادل می کنند. این عملکرد نیز در مناطق بالاتر مغزی انجام می شود به این صورت که دو نیمکره مغز از طریق جسم پینه ای اطلاعات را با یکدیگر تبادل می کنند. توجه داشته باشید که نیمکره چپ برای درک گفتار اختصاصی شده است و نیمکره راست برای درک موسیقی و آهنگ صدا اختصاصی می باشد.

 

ترکیب اطلاعات این دو نیمکره بهترین و با کیفیت ترین درک گفتار را ایجاد می کند. حال تصور کنید که در بیمار با کم شنوایی دو طرفه از تنها یک سمعک استفاده شود، درنتیجه اطلاعات از یک گوش به نیمکره مناسب ارسال می شود اما چون تنها صدا وارد یک نیمکره می شود امکان تبادل اطلاعات وجود ندارد و خودبه خود سبب کاهش درک گفتار می شود.

 

طبق مقالات جدید بیان شده است که به علت اینکه سیستم شنوایی در شناخت، ارتباط و حافظه نقش مهمی دارد و با ایجاد کم شنوایی سیستم دچار تناقص می شود. در نتیجه به مرور و با عدم تحریک مناسب(عدم استفاده از سمعک) فرد دچار آلزایمر یا فراموشی می شود. پس در نظر داشته باشید که عدم استفاده به موقع از سمعک سیستم دچار مشکل می شود و در صورتی که این مشکل رفع نشود مشکلات بیشتری ایجاد می شود.

 

همچنین در صورت کم شنوایی کودکان و عدم استفاده از سمعک مناسب مشکلات بیشتری نسبت به بزرگسالان نظیر مشکلات گفتاری، کاهش ضریب هوشی، کاهش ارتباطات، مشکلات مغزی شدید و... به وجود می آید.  امروزه سمعک های داخل گوشی صددرصد نامرئی، سمعک های پشت گوشی بسیار کوچک و ظریف وجود دارد. این مدل سمعک ها برای بیمارانی که با دیده شدن سمعک مشکل دارند بهترین گزینه می باشد.      

اکنون حدود ۷۶۰ میلیون نفر در دنیا کم شنوایی شدید دارند و تا ۲۰۵۰ شیوع بیماری شنوایی در دنیا بیشتر خواهد شد. سالیانه حدود ۲۰ میلیون کم شنوایی در جهان گزارش شده است. در ایران بار بیماری ۶/۷ برآورد شده و الان ۵/۵ میلیون نفر مبتلا به عارضه کم شنوایی در کشور هستند.الان ۱۱ میلیون سمعک مورد نیاز است. در تمام نوزادان غربالگری شنوایی انجام می شود و به ثبت می رسد؛ در بدو تولد در سال گذشته به طور میانگین، ۳/۹ رخداد کم شنوایی در هر ۱۰۰۰ تولد در کشور رخ داده است.

 

 ازدواج های خانوادگی، اختلالات ژنتیکی، سندرم عفونت، عوامل اکتسابی و استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک سبب بروز عارضه کم شنوایی در بین افراد خواهد شد.استفاده از هندزفری های غیر استاندارد و نویزهای غیر معمول نیز سبب بروز کم شنوایی و مشکلات شنوایی خواهد شد.  ۳ تا ۵ درصد از کودکان مدرسه ای کم شنوا هستند.

 

در میان دانش آموزان کم شنوایی به ۳ تا ۵ درصد رسیده است که این آمار تا سن ۱۸ سالگی افزایش خواهد داشت.اکنون ۴۸ درصد از جمعيت سالمندان مبتلا به کم شنوایی هستند که این آمار در افراد بالای ۸۰ سال ۱۰۰ درصد است..

در ادامه توضیحاتی در خصوص مزایا و دلایل استفاده از سمعک دو گوشی خدمت شما ارایه می کنیم .

 

سمعک دو گوشی چیست و چرا باید مورد استفاده قرار گیرد؟

  سیستم شنوایی انسان براساس شنیدن دو گوشی خلق شده است. از این رو از زمان تولد دو گوش انسان ها صدا را دریافت می کنند و به مغز ارسال می کنند.

زمانی که صدا از دو گوش به مناطق بالاتر ارسال می شود به دلیل اینکه ورودی شنوایی دو گوش مشترک یا شبیه به یکدیگر می باشد، سیستم شنوایی مرکزی بخش های شبیه به هم(گفتار یا اطلاعات مهم کلامی) را تقویت می کند و بخش های اضافی یا گذرا را حذف می کند.

حال اگر کم شنوایی اتفاق بیفتد بسته به میزان کم شنوایی، نوع کم شنوایی، درگیری یک طرفه یا دوطرفه کم شنوایی درک صدا و گفتار متاثر می شود.

در این حالت مغز برای جبران کم شنوایی از جبران مرکزی(افزایش فعالیت مغز جهت درک بهتر صدا) استفاده می کند که در اوایل تا حدودی در درک بهتر کمک می کند اما بعد از مدتی به دلیل عدم تحریک مناسب و کافی مشکلات شنوایی بیشتر می شود و حتی امکان ایجاد کم شنوایی بیشتر، ایجاد وزوز گوش و ... برای بیمار ایجاد شود. 

 

از علائم افراد کم شنوا می توان به:

• حرف زدن یا صدای بلند
• افزایش صدای تلویزیون
• مشکل در حرف زدن با تلفن
• مشکل در درک صدا در محیط شلوغ
• عدم وضوح کلمات
• درک گفتار به سختی
• استفاده از لب خوانی

 حال در این شرایط باید بلافاصله به متخصص شنوایی شناس مراجه کنند و بعد از تائید کم شنوایی سمعک تجویز شود. 

 

چرا باید از سمعک دو گوشی استفاده کرد؟

با نگاهی ساده به سیستم خلقت گوش انسان میتوان فهمید که شنوایی انسان وقتی بیشترین دقت و حساسیت را دارد که از طریق دو گوش بشنود ازاین رو با کنار گذاشتن هرگونه نگاه منفی به سمعک از دو گوش خود استفاده کنید و لذت خوب شنیدن را تجربه کنید.

 

در زیر نمونه ای از مزایای سمعک دو گوشی به شرح زیر است :

وقتی از یک سمعک استفاده شود ، اصواتی که از سمت گوش بدون سمعک می آیند ( خصوصا در فرکانس های بالا )12-16 dB  کاهش می یابند. درک بهتر صدا و وضوح بالاتر صدا ( وقتی صدا به دو گوش برسد بلندی آن حدود 3dB بیشتر می شود )

1. درک بهتر صدا های ضعیف
2. درک بهتر صدا در محیط های شلوغ و پرسر و صدا ( افزایش 2-3 دسی بلی SNR )
3. درک بهتر در صداهای فواصل دور
4. جهت یابی و مکان یابی بهتر
5. افزایش کیفیت زندگی
6. افزایش اعتماد بنفس و انگیزه
7. کاهش استرس و اضطراب
8. رشد سریعتر گفتار و زبان در کودکان
9. تمرکز بیشتر و کاهش استرس بر چشمان بیماران کم شنوا

توجه: دقت کنید که بیماران کم شنوا برای جبران درک صدا از چشمان خود کمک می کنند که لب خوانی کنند .

وقتی سمعک دو گوشی باشد چون صدا بلندتر و واضح تر می شود از چشم هایشان کمتر استفاده می کنند و این امر سبب کاهش استرس، افزایش تمرکز و کاهش خستگی چشم هایشان می شود. همچنین طبق گفته بیماران راحتی در شنیدن صدا، تحمل بهتر سمعک و افزایش کیفیت گفتار نیز مشاهده می شود.  

 

در سمعک های جدید به علت سیستم های وایرلس و ارتباط دوگوشی سمعک ها با یکدیگر اطلاعات دو گوش را تبادل می کنند. این عملکرد نیز در مناطق بالاتر مغزی انجام می شود به این صورت که دو نیمکره مغز از طریق جسم پینه ای اطلاعات را با یکدیگر تبادل می کنند.

 

توجه داشته باشید که نیمکره چپ برای درک گفتار اختصاصی شده است و نیمکره راست برای درک موسیقی و آهنگ صدا اختصاصی می باشد.

ترکیب اطلاعات این دو نیمکره بهترین و با کیفیت ترین درک گفتار را ایجاد می کند. حال تصور کنید که در بیمار با کم شنوایی دو طرفه از تنها یک سمعک استفاده شود، درنتیجه اطلاعات از یک گوش به نیمکره مناسب ارسال می شود اما چون تنها صدا وارد یک نیمکره می شود امکان تبادل اطلاعات وجود ندارد و خودبه خود سبب کاهش درک گفتار می شود.

 

طبق مقالات جدید بیان شده است که به علت اینکه سیستم شنوایی در شناخت، ارتباط و حافظه نقش مهمی دارد و با ایجاد کم شنوایی سیستم دچار تناقص می شود.  در نتیجه به مرور و با عدم تحریک مناسب(عدم استفاده از سمعک) فرد دچار آلزایمر یا فراموشی می شود. پس در نظر داشته باشید که عدم استفاده به موقع از سمعک سیستم دچار مشکل می شود و در صورتی که این مشکل رفع نشود مشکلات بیشتری ایجاد می شود. همچنین در صورت کم شنوایی کودکان و عدم استفاده از سمعک مناسب مشکلات بیشتری نسبت به بزرگسالان نظیر مشکلات گفتاری، کاهش ضریب هوشی، کاهش ارتباطات، مشکلات مغزی شدید و... به وجود می آید.  

 

امروزه سمعک های داخل گوشی صددرصد نامرئی، سمعک های پشت گوشی بسیار کوچک و ظریف وجود دارد. این مدل سمعک ها برای بیمارانی که با دیده شدن سمعک مشکل دارند بهترین گزینه می باشد.

 

آیا حتما باید سمعک ها جفت باشند ؟ امکان استفاده از دو برند جداگانه برای کودک وجود ندارد ؟

اگر دو سمعک از دو برند متفاوت باشند، هر کدام پردازش صدای خاص خود را دارد ، ممکن است یکی صدا را شفاف‌تر یا بلندتر تقویت کند ، و دیگری با تأخیر یا کیفیت متفاوت. این موضوع می‌تواند باعث عدم توازن شنوایی دوگوشی شود، که در مغز ایجاد اختلال می‌کند (مثل شنیدن صداهای نامتعادل یا ناهماهنگ) و مغز کودکان به این تعادل حساستر از بزرگسالان است. 

 

جمع بندی

در نهایت، انتخاب بین سمعک تک گوشی یا دو گوشی، تفاوت بین «شنیدن صداها» و «درک معنای زندگی» است. همان‌طور که در این مقاله بررسی کردیم، موضوع فقط بلندتر شدن صدا نیست؛ بلکه کیفیت پردازش مغز شماست.

چکیده آن‌چه با هم مرور کردیم:

• توازن شنیداری: متوجه شدیم که استفاده از دو سمعک، قابلیت جهت‌یابی را به شما بازمی‌گرداند تا بدانید صدا دقیقاً از کجا می‌آید.

• خداحافظی با خستگی مغز: یاد گرفتیم که وقتی هر دو گوش فعال باشند، فشار از روی مغز برداشته شده و در محیط‌های شلوغ، درک گفتار به شکل چشم‌گیری افزایش می‌یابد.

• پیشگیری از تنبلی گوش: به این نکته حیاتی اشاره کردیم که محروم کردن یک گوش از محرک‌های صوتی، می‌تواند باعث افت تدریجی توانایی درک کلمات در آن گوش شود.

• موارد استثنا: پذیرفتیم که در موارد خاص (مانند افت شنوایی بسیار شدید در یک سمت یا محدودیت‌های فیزیکی خاص)، سمعک تک گوشی همچنان یک گزینه کاربردی و بهتر از نشنیدن است.

•  

سوالات متداول درباره سمعک دو گوشی یا سمعک تک گوشی

۱. چرا شنیدن با دو گوش بهتر از یک گوش است؟

سیستم شنوایی انسان به‌صورت جفتی طراحی شده است. وقتی صدا از هر دو سمت به مغز می‌رسد، بخش‌های مشترک (مثل گفتار) تقویت و نویزهای مزاحم حذف می‌شوند. این توازن باعث می‌شود صداها را با وضوح و کیفیت «استریو» بشنوید، نه تخت و بی‌روح.

---

۲. آیا استفاده از تنها یک سمعک باعث تنبلی گوش دیگر می‌شود؟

بله؛ اگر یکی از گوش‌ها که دارای کم‌شنوایی است تحریک صوتی دریافت نکند، به مرور زمان توانایی درک گفتار در آن سمت کاهش یافته و دچار «محرومیت شنوایی» یا تنبلی می‌شود که در آینده حتی با سمعک هم به راحتی قابل جبران نیست.

---

۳. چگونه سمعک دو گوشی به تشخیص جهت صدا کمک می‌کند؟

مغز با مقایسه تفاوت زمان و شدت رسیدن صدا به هر دو گوش، محل دقیق منبع صوت را پیدا می‌کند. با استفاده از دو سمعک، این قابلیت «جهت‌یابی» احیا شده و ایمنی فرد (مثلاً هنگام عبور از خیابان) افزایش می‌یابد.

---

۴. آیا سمعک بر خستگی چشم و تمرکز تأثیر دارد؟

بله، جالب است بدانید افراد کم‌شنوا برای جبران نقص شنوایی، ناخودآگاه به لب‌خوانی و تمرکز شدید بینایی متوسل می‌شوند. استفاده از سمعک دو گوشی با شفاف کردن صدا، این فشار را از روی چشم‌ها برداشته و خستگی ذهنی را کاهش می‌دهد.

---

۵. چرا در محیط‌های شلوغ با یک سمعک دچار مشکل می‌شویم؟

در محیط‌های پرهمهمه، مغز نیاز دارد نویز را از گفتار تفکیک کند. این فرآیند (افزایش نسبت سیگنال به نویز) تنها با دریافت اطلاعات هم‌زمان از دو گوش به درستی انجام می‌شود؛ بنابراین دو سمعک درک گفتار در شلوغی را ۲ تا ۳ برابر بهبود می‌دهند.

---

۶. آیا عدم استفاده از سمعک می‌تواند باعث آلزایمر شود؟

تحقیقات نشان می‌دهد کم‌شنوایی درمان‌نشده باعث کاهش تحریکات مغزی می‌شود. این نقص در ارتباطات و حافظه، ریسک ابتلا به زوال عقل و آلزایمر را در دوران سالمندی به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.

---

۷. چرا نباید برای کودکان از دو برند متفاوت سمعک استفاده کرد؟

مغز کودکان به توازن شنوایی بسیار حساس است. هر برند پردازش متفاوتی دارد و استفاده از دو مارک مختلف باعث ناهماهنگی در کیفیت و زمان رسیدن صدا به مغز می‌شود که فرآیند یادگیری زبان و گفتار را در کودک مختل می‌کند.

---

۸. استفاده از دو سمعک چه تأثیری بر بلندی صدا دارد؟

وقتی صدا به جای یک گوش به هر دو گوش می‌رسد، مغز آن را حدود ۳ دسی‌بل بلندتر و غنی‌تر از حالت واقعی درک می‌کند. این موضوع باعث می‌شود نیاز نباشد ولوم سمعک را بیش از حد زیاد کنید که خود باعث راحتی بیشتر در شنیدن می‌شود.

---

۹. شایع‌ترین علائم هشداردهنده برای مراجعه به شنوایی‌شناس چیست؟

بلند کردن بیش از حد صدای تلویزیون، مشکل در مکالمات تلفنی، درخواست مکرر از دیگران برای تکرار جملات و تکیه بر لب‌خوانی از نشانه‌های اصلی نیاز به ارزیابی شنوایی است.

---

۱۰. آیا سمعک‌های دو گوشی جدید با هم ارتباط دارند؟

بله؛ سمعک‌های مدرن دارای سیستم وایرلس هستند که اطلاعات صوتی را بین گوش چپ و راست تبادل می‌کنند. این هماهنگی، عملکرد «جسم پینه ای» در مغز را شبیه‌سازی کرده و بهترین ترکیب را برای درک موسیقی و گفتار ایجاد می‌کند.

جهت مشاوره رايگان مي توانيد متخصصین کلینیک شنوایی نجوا تماس حاصل فرماييد.

02188343584

09109259377

02188828999

02188860666