دنیای پزشکی همیشه با وعدهی «بهبود» پیش رفته است، اما حالا در آستانهی عصری هستیم که کلمهی زیباتری را جایگزین کرده است: «بازسازی».
تصور کنید دنیایی که در آن سکوتِ ناشی از کمشنوایی، نه با سمعکهای دیجیتال و پروتزهای فلزی، بلکه با تکیه بر هوشِ بیولوژیک بدن خودتان شکسته شود. درمان کمشنوایی با سلولهای بنیادی دیگر یک سناریوی علمی-تخیلی در آزمایشگاههای دوردست نیست؛ این یک انقلاب زنده است که مستقیماً «ریشه» مشکل یعنی سلولهای موییِ آسیبدیده گوش داخلی را هدف قرار میدهد.
ما در این مقاله، از مرزهای سنتیِ درمان عبور میکنیم تا ببینیم چگونه این «سلولهای جادویی» میتوانند جایگزین سلولهایی شوند که تصور میکردیم برای همیشه از دست رفتهاند. اگر میخواهید بدانید علم چگونه در حال بازنویسی نقشهی شنوایی انسان است و این تکنولوژی چه زمانی از لبهی تیغ آزمایشگاه به زندگی روزمرهی ما میرسد، در ادامه این مسیر شگفتانگیز با ما همراه باشید.

درمان کم شنوایی با سلول های بنیادی : دانشمندان براي نخستين بار با استفاده از سلولهاي بنيادي جنيني انسان موفق به بهبود شنوايي در حيوانات دچار اختلالات شنوايي شدند. اين آزمايش شامل يك شكل غيرمعمول از ناشنوايي است. كه كمتر از يك درصد از 15 درصد اختلالات افت شنوايي را به خود اختصاص ميدهد و براي تمام اختلالات شنوايي كارايي ندارد.
محققان دانشگاه «شفيلد» انگليس به سرپرستي دكتر «مارسلو ريولتا» براي ناشنوا كردن يك گوش موش صحرايي، سلولهاي عصبي انتقال دهنده اطلاعات از گوش به مغز را از بين بردند و سپس سلولهاي بنيادي جنيني جايگزين اين سلولها شدند.سلول بنيادي جنيني قابليت دستكاري شدن براي توليد انواع مختلف سلول را دارد. اما استفاده از آنها بدليل از بين رفتن جنين همواره مورد بحث بوده است. سلولهاي بنيادي پس از استخراج، در آزمايشگاه رشد داده شده و براي توليد سلولهاي عصبي نابالغ مورد استفاده قرار گرفتند.
و به گوش 18 موش صحرايي ناشنوا پيوند شدند. محققان براي ارزيابي شنوايي موشها از ثبت پاسخ ساقه مغز به صدا استفاده كردند. دريافتند كه ده هفته بعد از پيوند، توانايي شنوايي موش 46 درصد بهبود يافته است.
براي جلوگيري از رد كردن سلولهاي بنيادي جنيني انسان در بدن موشهاي صحرايي، مانند روشهاي متداول پس از عمل پيوند عضو، داروهايي به حيوانات داده شد.
محققان دانشگاه «شفيلد» همچنين موفق به توليد نسخههای نابالغ از نوع دوم سلولهای گوش داخلی شدهاند كه پيوند اين سلولها ميتواند در آينده براي درمان موارد بيشتري از اختلالات شنوايي مورد استفاده قرار بگيرد.
نتايج اين مطالعه در مجله «Nature» منتشر شده است. این مطالعه هنوز در حال بررسی بر روی نمونه حیوانی است و در آینده بر روی انسان انجام خواهد شد. در حال حاضر بهترین راه حل برای کم شنوایی استفاده از سمعک است.امروزه بالاترین تکنولوژی در اختیار سمعک است. در انواع مدل های نامرئی ، پشت گوشی و داخل گوشی دیجیتال و هوشمند با انواع قیمت مناسب وجود دارد.
قیمت سمعک به خاطر تکنولوژی بالای آن است.
ما در مسیری قدم گذاشتیم که از درک ساختار ظریف گوش داخلی آغاز شد و به پتانسیل بینظیر سلولهای بنیادی ختم گردید. همانطور که در این مقاله بررسی کردیم، گذار از «تجهیزات کمکشنوایی» به سمت «درمانهای بیولوژیک»، نه تنها کیفیت صدا را به حالت طبیعی بازمیگرداند، بلکه محدودیتهای همیشگی سمعکها و کاشت حلزون را نیز به چالش میکشد.
به طور خلاصه، آنچه آموختیم نشان میدهد که:
ترمیم ریشهای: سلولهای بنیادی توانایی بازسازی سلولهای موییِ آسیبدیده را دارند که پیشتر غیرقابل بازگشت تصور میشدند.
کاهش وابستگی: این فناوری نویدبخش روزی است که دیگر نیازی به باتریها و دستگاههای خارجی برای شنیدن دنیای پیرامونمان نداشته باشیم.
چشمانداز روشن: اگرچه هنوز تا همگانی شدن این مسیر چالشهایی در پیش است، اما سرعت پیشرفت علم در سالهای اخیر نشان داده که «شنیدن دوباره بدون واسطه»، نزدیکتر از آن چیزی است که فکرش را میکنیم.
پروندهی درمانهای سنتی به تدریج در حال بسته شدن است و کتاب جدیدی در دنیای پزشکی باز شده که قهرمان آن، سلولهای هوشمند بدن خود ما هستند.
سمعک یک ابزار کمکی برای تقویت صداست، اما سلولهای بنیادی مستقیماً به دنبال بازسازی (Regeneration) هستند. هدف این درمان، جایگزینی سلولهای عصبی یا موییِ از دست رفته با سلولهای زنده و جوان است تا گوش دوباره بتواند به صورت طبیعی صدا را دریافت کند.
طبق آخرین مطالعات (از جمله تحقیق دانشگاه شفیلد)، این روش فعلاً در مرحله آزمایشهای حیوانی موفقیتآمیز بوده است. برای رسیدن به مرحله استفاده عمومی در انسان، نیاز به طی کردن مراحل دقیق تستهای بالینی است تا ایمنی و کارایی آن کاملاً تایید شود.
این سلولها میتوانند به دو بخش حیاتی تبدیل شوند: سلولهای عصبی که اطلاعات را به مغز میبرند و سلولهای مویی در گوش داخلی که مسئول تبدیل ارتعاشات صوتی به پیامهای عصبی هستند.
در مدلهای آزمایشگاهی، دانشمندان توانستهاند تا حدود ۴۶ درصد بهبود در توانایی شنوایی ایجاد کنند. این یک جهش بزرگ در علم پزشکی محسوب میشود که پتانسیل بالای این روش را نشان میدهد.
در حال حاضر تحقیقات اولیه بر روی شکلهای خاصی از اختلالات عصبی گوش تمرکز دارد. با این حال، محققان در تلاشند تا با تولید نسخههای مختلف سلولهای گوش داخلی، دامنه درمانی این روش را برای طیف وسیعتری از کمشنواییها گسترش دهند.
استخراج این سلولها معمولاً منجر به از بین رفتن جنین میشود که با چالشهای اخلاقی روبروست. به همین دلیل، دانشمندان در کنار این روش، به دنبال استفاده از روشهای جایگزین برای تولید سلولهای عصبی نابالغ هستند.
بله، مانند هر پیوند عضو دیگری، سیستم ایمنی بدن ممکن است سلولهای جدید را بیگانه تشخیص دهد. در آزمایشهای فعلی، از داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی برای پایداری سلولهای پیوندی استفاده میشود.
در حال حاضر، سمعکهای هوشمند و دیجیتال بهترین و در دسترسترین راهکار هستند. این تجهیزات با تکنولوژیهای پیشرفته (نامرئی، پشتگوشی و داخلگوشی) میتوانند تا حد زیادی نیازهای ارتباطی افراد را برطرف کنند.
هدف نهایی این است که نیاز به پروتزهای فلزی مثل کاشت حلزون از بین برود و بدن به صورت بیولوژیک خود را ترمیم کند، اما تا رسیدن به آن نقطه، کاشت حلزون همچنان یک گزینه حیاتی برای ناشنواییهای شدید است.
در مراحل اولیه، به دلیل تکنولوژی بسیار بالا، احتمالاً هزینهبر خواهد بود (مانند قیمت فعلی سمعکهای فوق پیشرفته). اما با پیشرفت علم و همگانی شدن آن، انتظار میرود به یک درمان استاندارد و مقرونبهصرفه تبدیل شود.
جهت مشاوره رايگان مي توانيد متخصصین کلینیک شنوایی نجوا تماس حاصل فرماييد.
02188343584
09109259377
02188828999
02188860666