مقاله شماره 4: آیا سمعک سبب سر درد می شود؟

تاکنون هیچ مطالعه رسمی در این زمینه صورت نگرفته است. اما در بررسی سایت های فعال و معتبر در زمینه شنوایی شناسی متخصص های زیادی در این زمینه بحث و گفتگو داشته اند که در زیر به آن می پردازیم.

Wayne Staab که از نویسندگان بسیار شاخص در زمینه ادیولوژی و سمعک می باشد(1) بیان کرده است که در تجربیات شخصی خود بیمارهایی داشته است که هنگامی که از سمعک استفاده می کردند دچار سر درد شدید در ناحیه پیشانی و تمپورال می شدند، وی بیان می کند احتمالا جریان مغناطیسی موجود در سمعک می تواند سبب این چنین سر دردی شود اما دلیل علمی اثبات شده برای آن وجود ندارد(2).

از موارد دیگر تنظیم نادرست در میزان بهره و حداکثر خروجی سمعک می باشد که می تواند سبب سردرد شود. در بیمارانی که حداکثر خروجی صدا فراتر از سطح ناراحتی بیمار باشد به وضوح این چنین اثراتی دیده می شود. ازاینرو حتما لازم است با ارزیابی دقیق آستانه شنوایی و سطح ناراحتی بیمار، میزان بهره و حداکثر خروجی سمعک متناسب با نیاز وی اعمال گردد(2-3). همچنین بیان می شود از موارد تنظیم نادرست سمعک فیدبک و اثر انسداد است که این دو مورد می توانند سبب آزردگی و حتی سردرد شوند.

مورد دیگر که تنها در بیمارانی که برای بار اول سمعک استفاده می کنند دیده شده است مربوط به نحوه حرف زدن است. در افراد کم شنوا چون صدای خود را نمی شنوند مجبورند بلندتر حرف بزنند و بعد ازمدتی این عادت می شود. حال وقتی که از سمعک استفاده می کنند صدا خود را نسبت به گذشته بلندتر می شنوند و دیگر نیاز به بلند حرف زدن نیست اما طبق عادت گذشته بلند حرف می زنند و این مورد در روزهای اول بشدت موجب سر درد می شود(2).

راه حل: شنوایی شناس باید در هنگام آموزش به بیمار به وی یادآور شود که بلند حرف نزند و پیامد آن را تذکر دهد. معمولا در یک الی دو هفته از تجویز سمعک بیمار به این توانایی می رسد.

در بیان علت سردرد  می توان به پدیده Nocebo effect اشاره کرد. در این اثر بیان می شود در عده ای از بیماران وقتی جسم خارجی به داخل بدن آنها یا حتی بیرون بدن آنها اضافه شود احساس منفی در آنها شکل می گیرد و این اثر می تواند منجر به عوامل مختلفی همچون سردرد شود. این عامل تنها جنبه سایکولوژی دارد وبه راحتی با مشاوره درست به بیمار و توجیه وی قابل حل می باشد. چنین اثری که عکس اثر پلاسبو است در تجویز عینک، سمعک، قلب مصنوعی و سایر وسایل کمک پزشکی دیده می شود(2-4).

به طور خلاصه چه راه حل هایی برای جلوگیری از سردرد در بیماران کاربر سمعک و حتی کاشت حلزون جود دارد؟

  • مشاوره دقیق بیمار و آموزش وی به اهمیت سمعک در سلامت سیستم شنوایی و عدم آسیب سمعک به شنوایی
  • مشاوره دقیق بیمار به آهسته صحبت کردن
  • ارزیابی دقیق شنوایی و UCL جهت فیتینگ دقیق بهره و حداکثر خروجی صدا
  • تشویق به استفاده دو گوشی از سمعک (توضیح بیشتر)

(توضیح بیشتر):

در استفاده از سمعک دوگوشی اگر دوسمعک با هم هماهنگ باشند پدیده ایی به اسم زنش دوگشی (Binaural Beat) در بخش مرکزی رخ می دهد که ماحصل آن تولید امواج مغزی فرکانس پایین است که سبب ایجاد حس آرامش، کاهش اضطراب و استرس، تقویت خواب عمیق و افزایش توانایی ذهنی می شود. به همین دلیل سمعک دو گوشی در بیماران کم شنوا می تواند حس آرامش شنیداری بیشتری را تولید کند(8-5).

 

 

منابع:

  1. http://www.waynestaab.com/
  2. http://hearinghealthmatters.org/waynesworld/2013/severe-headache-wearing-hearing-aids/
  3. http://www.hearingdirect.com/blog/hearing-aids-side-effects.html
  4. http://www.smithsonianmag.com/science-nature/what-is-the-nocebo-effect-5451823/
  5. Le Scouranec, Rene-Pierre, et al. “Use of binaural beat tapes for treatment of anxiety: a pilot study of tape preference and outcomes.”Alternative therapies in health and medicine 1 (2001): 58.
  6. Lane, James D., et al. “Binaural auditory beats affect vigilance performance and mood.”Physiology & behavior 2 (1998): 249-252.
  7. Settapat, Sittapong, and Michiko Ohkura. “An Alpha-wave-based binaural beat sound control system using fuzzy logic and autoregressive forecasting model.”SICE Annual Conference, 2008. IEEE, 2008.
  8. http://www.omharmonics.com/blog/how-to-use-binaural-beats/

 

نویسنده: وحید مرادی، دانشگاه علوم پزشکی تهران